λύρα (η) [Ουσιαστικό]

1. Πηγή: Λεξικό της Ποντιακής Διαλέκτου Στάθη Αθανασιάδη (Γεροστάθη)

   Ερμηνεία:
   μουσικό όργανο του Πόντου και της Κρήτης

2. είδος έγχορδου μουσικού οργάνου Πηγή: Γλωσσικά Πόντου - Νίκου Σιδηροπούλου
3. λύρα Πηγή: Γλωσσικά Πόντου - Νίκου Σιδηροπούλου

   1. Προέλευση:
   από την Ορφική λύρα από την οποία προέρχεται η ονομασία του μόνο.

   2. Σχόλια:
   Έγχορδο μουσικό όργανο των Ποντίων, διάφορα κατά την κατασκευή του, της εφτάχορδης ή εννεάχορδης ορφικής λύρας γιατί η ποντιακή είναι τρίχορδη και παίζεται με δοξάρι σαν ένα είδος βιολιού απ' ότι κιθάρας καθώς ήταν η λύρα των προγόνων μας.

   Γενική πτώση: τη λύρας
   Αιτιατική πτώση: την λύραν

   3. Παράδειγμα:
   Λυριτζ̌ή σύρον σεβνταλία το τοξάρι σ' ση λύρας τα τέλα̤ . (Λυράρη οι δοξαριές σου νά 'ναι παθιάρικες)

   4. Αναφορά:
   τιν δ' αδυεπής τε λύρα γλυκύς τ'αυλός αναπάσσει χάριν... ( Πίνδαρος Ολυμπιονίκες 10, 11, 93)